Symbol: DOLINA
(Nizina, Równina) Dolina symbolizuje zstąpienie, pogłębienie, głębię, ciemność; medytację; upokorzenie, poniżenie, niski stan, utratę, cierpienie, łzy, płacz, śmierć. Sąd Boży; życie, szczęście, dobro(byt), obfitość; łono kobiety, żyzność, bogacenie się, postęp materialny; rozwój duchowy, skupienie ducha, otwarcie na wpływy niebios; zamieszanie; neutralność; por. Góra, Pustynia. Dolina w przeciwieństwie do góry — zstąpienie; głębia; sytuacja utraty wzniosłości, wywyższenia, dostojności, wielkości duchowej; pogłębienie przeżyć i wiedzy; łono kobiety jako przeciwieństwo ityfallicznej stromizny gór. Dolina — dobro, przeciwieństwo zła, dzikości gór. Przysłowie: Nie ma góry bez. doliny. Dolina — szczęście. W płn.zach. Indiach, w Kotlinie Kaszmirskiej słynna z piękności Dolina Szczęścia a. Szczęśliwa Dolina, zwana tak prawdop. dlatego, że budzi uczucie oddzielenia od reszty świata. Dolina — skupienie ducha; wpływy, zejście i epifania bogów zamieszkujących góry (na obraz zlewania się górskich strumieni do nizinnych rzek), droga duchowa, (u taoistów, sufistów) przejście. „Każda dolina będzie podniesiona, a każda góra i pagórek będzie poniżony” (Izajasz 40,4); zob. Góra (Okrutny Babilon). Dolina widzenia — Jeruzalem (Izajasz 22,1). Mieszkanka doliny twardej i polnej; miesz.kanka doliny, skała równiny — Syjon, Jerozolima, otoczone zewsząd górami (Jeremiasz 21,13). Dolina zamieszania, dolina Achor — zwycięstwo; nadzieja; — miejsce, gdzie Jozue z. Izraelczykami wytracił Achana i potomstwo jego (Jozue 7,24—6). „Dam jej (Matce — Izraelowi) dolinę Achor jako furtę nadziei” {Ozeasz 2,15). Dolina Hordy Goga, dolina Abarim, dolina podróżnych — na wschód od Morza (Martwego), miejsce wsławione grobami wojsk Goga (Ezechiel 39,11—16). Dolina Sukkot, Dolina Namiotów — dolina na zachód i wschód od Jordanu (Psalm 59 8). Dolina łez, padół płaczu — ten świat, ziemia jako miejsce cierpień człowieka. W Wulgacie vallis lacrymarum ’dolina łez’ w pobliżu Jerozolimy (Psalm 83 1). Dolina mordu — Tofet, dolina syna Ennoma, w dolinie Gehinnon, gdzie palono dzieci w ofierze Molochowi (Jeremiasz 7.30 —32). Dolina Gehinnon, Gehenna ’dolina (synów) Hinnona’ — piekło; cierpienia piekielne; męczarnie psych. i fiz. Dolina na płd. od Jerozolimy, gdzie oddawano się kultowi Molocha. „Obacz drogi twoje w dolinie, wiedz, coś czyniła, wielbłądzico prędka” (Jeremiasz 2,23). Dolina — śmierć, cień śmierci, ciężka choroba. „Choćbym chodził w dolinie cienia śmierci, zła się nie ulęknę, boś Ty jest ze mną” (Psalm 22 4). Skandynawska Dolina Krzewów Ciernistych — śmierć. Puszcza pełna mroku, pustyń, przepaści, w której zabłąkał się grzesznik (Wędrówka pielgrzyma Johna Bunyana). Dolina Rozstrzygnięcia, dolina Posieczenia. Dolina Sądu — dolina Jozafata, miejsce, w którym ma się odbyć Sąd Ostateczny (Joel 3,2—6), utożsamiane tradycyjnie z doliną Cedronu na płn.wsch. od Jerozolimy; od imienia króla Jozafata (hebr. •[Jahwe] osądził’), zob. 2. Ks. Kronik 20.20. Dolina — dobrobyt, którym jednak nie wolno się pysznić w obawie przed karą niebios; postęp materialny, płodność, obfitość, bogactwo (wynikające z żyzności gruntu i z pracy na roli) w przeciwieństwie do ubóstwa i jałowości gór, do pustyni (miejsca oczyszczenia) i do morza (wprawdzie źródła życia, ale żywiołu obcego dla człowieka); miejsce płodnych przemian, gdzie wpływają wzajem na siebie siły sprzeczne (Ziemia, deszcz, gorąco Słońca) dając syntezę — urodzaj i harmonijną, bogatą osobowość człowieka. „Czemu się przechwalasz dolinami? Spłynęła dolina twoja, córko pieszczona” (Jeremiasz 49,4). „Biada koronie pychy, koronie Efraima (…), którzy rządzili doliną bardzo tłustą zataczając się od wina!” (Izajasz 28,1). Dolina Wiecznej Wiosny — wspaniała, niegdyś żyzna, pszeniczna, sycylijska dolina Enny, gdzie znajdowało się główne sanktuarium Demeter i gdzie, wg mitu, jej córka Kora miała zbierać kwiaty, gdy porwał ją Pluton. Dolina — mistyczne siedlisko pasterza i kapłana (łac. munus pastorale ’urząd pa sterski’, nakaz rządzenia wiernymi dany apostołom i ich następcom). Dolina Poniżenia, ang. valley of Humiliation (Wędrówka pielgrzyma Johna Bunyana), w której Chrześcijanin pokonuje w śmiertelnej walce potwornego demona Apollyona. Dolina w islamie — pole rozwoju duchowego, medytacji relig., przeciwieństwo pustyni; zob. Pustynia (samotność bezpłodna bez Boga). Dolina lat — wiek człowieka starszego. „Już zeszedłem nieco w dolinę lat” (Oleiło 3,3,265 Szekspira). Dolina — życie. „Po chłodnej, pustelniczej dolinie życia odbywają swą cichą wędrówkę” (Elegia napisana w wiejskim kościele 19 Thomasa Graya). ,,Dolina Płodzenia Dusz”, ang. The yale of Soulmaking — świat (List 123. To’ George and Georgiana Keats Johna Keatsa). Dolina — skromność, niski stan, poniżenie, bieda, cierpienie. „Ty pójdziesz górą (bis), a ja doliną, ty zakwitniesz różą (bis), a ja kaliną”, jedna z najpopularniejszych poi. lud. pieśni miłosnych: ukochana będzie ,,panią w jasnym dworze”, a on „księdzem w ciemnym klasztorze”. „Dolina często spłakana” (Sobótka 499 Seweryna Goszczyńskiego). Przysłowie fr.: Qui reste dans la vallee ne passera jamais la montagne ’kto zostaje w dolinie, nigdy nie przekroczy góry’. „Pójdźcie do nas, wy, którzy w dolinach cierpicie (mówią góry) — wy wszyscy nędzni, słabi, cisi” (W Tatrach. Pójdźcie do nas… 1 —2 Kazimierza Tetmajera).
