Symbol: CZTERDZIEŚCI
Czterdzieści jest liczbą często wymienianą w Biblii i dlatego dawniej uważano ją za magiczną, za symbol czasu pokuty, za okres potrzebny do oczyszczenia, odrodzenia się do nowego życia, okres kary, modlitwy, symbol życia doczesnego, wypełnienia czasów, okres oczekiwania, przygotowania. Liczba charakteryzująca w Biblii interwencję Boga. oznaczająca zakończenie cyklu, po którym następuje gruntowna zmiana. Deszcz potopu biblijnego padał przez czterdzieści dni (Gen. 7, 12). a po upływie następnych czterdziestu Noe otworzył iluminator arki (8. 6). Mojżesz spędził czterdzieści dni i nocy na górze Synaj bez jedzenia i picia, aby otrzymać tablice praw (Ex. 24, 18). Gdy szpiedzy po czterdziestu dniach pobytu na ziemi Chanaan przedstawili trudności zdobycia kraju (Num. 13), a synowie Izraela podnieśli bunt, Jahwe rzeki: ..Synowie wasi będą tułaczami na pustyni przez czterdzieści lat (…) według liczby czterdziestu dni, kiedyście oglądali Ziemię Obiecaną” (Num. 14,33—4). Gdy znów czynili zło. Pan wydał ich w ręce Filistynów na czterdzieści lat (A’.(. Sędziów 13.1). Przez czterdzieści lat królowali Dawid (2. Ks. Król. 5,4), Salomon (3. Ks. Król. 11.42) i loas (2. Ks. Kronik 24,1). Goliat wyzywał wojska izraelskie przez czterdzieści dni (. Ks. Król. 17,16). Gdy Eliasz ucieka na pustynię, anioł daje mu posiłek, który mu wystarcza na czterdzieści dni wędrówki (J. Ks. Kroi. 19,8). Niniwa, przerażona proroctwami Jonasza, czyniła pokutę przez czterdzieści dni (Janusz 3.5 —9). U wielu ludów zmarły uważany jest za definitywnie martwego i pozbawionego duszy w czterdzieści dni po śmierci; wówczas więc dopiero ustają zakazy związane z. żałobą i rozpoczynają się ceremonie oczyszczenia rodziny (zwolnienia od zobowiązań względem nieboszczyka); niekiedy następuje wówczas drugi pogrzeb, przeniesienie na właściwe miejsce spoczynku i pożegnanie ze zmarłym. Czterdzieści dni trwało balsamowanie Jakuba i żałoba po nim (Gen. 50,2—4). Czterdzieści dni trwało oczyszczenie kobiety po urodzeniu syna. a dwa razy dłużej po urodzeniu córki. W karze chłosty nie wolno było wg prawa Mojżeszowego przekroczyć czterdziestu uderzeń (dla pewności nie przekraczano trzydziestu dziewięciu), a trzynastu, gdy dyscyplina miała trzy rzemienie (Deut. 25,3; 2. List do Kor. 11,24). Chrystus po zmartwychwstaniu ukazywał się apostołom przez czterdzieści dni (Dzieje Ap. 1,3). Przywilej azylu w sanktuariach trwał czterdzieści dni; tyleż czasu trwała kwarantanna (wł. yuarantena ’40 dni’). Wdowie wolno było pozostawać’w domu męża przez czterdzieści dni po jego śmierci. Czterdzieści dni trwa Wielki Post od środy popielcowej do Wielkanocy, na pamiątkę czterdziestodniowego postu Jezusa na pustyni (Ew. wg Mat. 4,2). Jezus nauczał przez czterdzieści miesięcy, a zmartwychwstał po czterdziestu godzinach pobytu w grobie. Budda i Mahomet rozpoczynają działalność w czterdziestym roku życia. Liczba 40 w Koranie, podobnie jak w Biblii, jako długość okresu pokuty, cierpienia. przygotowań i wytrwania, gra analogiczną rolę w islamie, gdy wiąże się np. z czterdziestu dniami medytacji, przygotowań, postu lub nowicjatu w bractwach mistycznych. Czterdzieści lat jest wiekiem dojrzałym, stanowiącym apogeum lat ludzkich. W tym wieku Izaak pojął za żonę Rebekę, a Ezaw — Judytę i Basemat. „Po czterdziestce człowiek jest albo głupcem, albo własnym lekarzem” — powiedzenie przypisane przez Plutarcha cesarzowi rz. Tyberiuszowi (O zachowaniu zdrowia). „Człowiek jest głupi aż do czterdziestego roku życia; gdy wtedy zaczyna pojmować swoją głupotę, jest już za późno” (Apoftegmaty Lutra). ,,Kwiat życia kobiet to lat czterdzieści, czytaj Balzaka. czytaj Bernarda” (Pierwsza zmarszczka 253—4 Wacława Szymanowskiego). Czterdziestu męczenników — dzień 10 marca. Ali Baba i czterdziestu rozbójników — opowieść z Baśni z 1001 nocy; brama do pieczary ze skarbami otwiera się magicznym zaklęciem: ,,Sezamie, otwórz się!”, prawdop. symbol bogactw ziarna ukrytego zimą pod ziemią, uwolnionego zaklęciem wiosny. Czterdziestu nieśmiertelnych — Akademia Francuska, która ma od 1634 czterdziestu akademików. „Żołnierze, pamiętajcie, że z wierzchołka tych piramid czterdzieści wieków na was patrzy!” generał Bonaparte w rozkazie dziennym do fr. Armii Egiptu, 21 VII 1798, w przeddzień bitwy pod piramidami. W alchemii — po czterdziestu dniach oczyszczenia pojawić się powinien (ale się nie pojawia) eliksir życia a. kamień filozoficzny. „Obrońca! Wskrzesiciel narodu, — z matki obcej; krew jego dawne bohatery, a imię jego będzie czterdzieści i cztery” (Dziady cz. III, Widzenie ks. Piotra 5,21—24, Mickiewicza); poeta, pisząc ten ustęp, miał zapewne na myśli sam siebie albo Konrada; liczba zastępuje tu nazwisko tajemniczej postaci wskrzesiciela narodu.
