Symbol: Dwa
Liczba dwa, pierwsza liczba parzysta, podzielna, a przeto niedoskonała, symbolizuje początek, pierwsze jądro materii, tworzenie, przejście w czasie, ruch rozpoczynający rozwój, prapodział; bezruch przeciwstawnych sił, zasadę czynną i bierną, dodatnią i ujemną, antytezę, światło i cień. czerń i biel, lato i zimę, dzień i noc. Księżyc i Słońce w opozycji, oczy nieba, niebo i Ziemię, wodę i ląd; Twórcę i stworzenie, Naturę przeciwstawną Twórcy, życie i śmierć, ducha i materię, więź między śmiertelnością i nieśmiertelnością, niezmiennością i zmiennością, sympatię i antypatię, Ormuzda i Arymana, jin i jang’. równość, równowagę, rozdwojenie, rozdzielenie. dwuznaczność; echo; przyciąganie, dwupłciowość wszelkiej rzeczy, puuyg seksualny, porozumienie, ugodę, (nie)zgodę, przeciwleglość, odbicie, spór, konflikt, wojnę; ziarno twórczego rozwoju a. katastrofalnego regresu; zasadę żeńską. Wielką Macierz; podwójne organy ciała (oczy, uszy, ręce itd.); intelekt; rozpad osobowości, walkę z samym sobą, chwiejność; ukryte groźby; namysły; dwa punkty, dwie proste, kąt. Liczba dwa wyrażała wg pitagorejczyków, jako pierwsza „prawdziwa” liczba (gdyż pierwsza oznaczała mnogość, inność), zasadę przeciwieństw (zob. Liczba); w naturze istnieją dwa czynniki, gdyż forma istnieje tylko razem z czymś, co jest formowane, a ograniczenie z tym, co jest ograniczane. Koncepcja dualizmu lub biegunowości znajdowała u nich również wyraz w idei duszy i ciała; u gnostyków — syzygia (para eonów a. emanacji, męska i żeńska); dualizm Boga i Szatana, zasad dobra i zła; zob. Bliźnięta. Niezliczone pary znajdujemy w Biblii, w pismach i źródłach chrzęść., jak np. Kain i Abel, Mojżesz i Aaron (prorok i kapłan), Stary i Nowy Testament, dusza i ciało, Chrystus i Kościół, Maria i Marta (życie kontemplacyjne i czynne; Ew. wg Łuk. 10,38—42), królestwa Izraela i Judy; w plastyce podwójne lwy, dwugłowe smoki, orły, węże, podwójna natura syren, centaurów itd. Liczba dwa była zwykle liczbą szpiegów, wysłanników, policjantów, świadków, zwierząt ofiarnych a. oczyszczalnych, mieczy. „l przyszli dwaj aniołowie do Sodomy” (Gen. 19,1). W Księdze Kapłańskiej mamy dwa wróble, dwa baranki, dwa kozły, w Księdze Liczb dwa woły, dwa cielce, dwa chleby pierwocin. ,,Posłał tedy Jozue (do Jerycha) dwu mężów szpiegów potajemnie” (Jozue 2,1). Dwaj starcy, fałszywi świadkowie przeciw cnotliwej Zuzannie (Daniel 13). „Na koniec zaś przyszli dwaj fałszywi świadkowie” (Ew. wg Mat. 26,60). „Oni rzekli: Panie, oto tu dwa miecze. On zaś im rzekł: Dosyć jest.” (Ew. wg Łuk. 22,28). Zob. Miecz (Krzyżacy pod Grunwaldem). „(Jezus) wezwał dwunastu apostołów i począł ich po dwóch rozsyłać” (Ew. wg Marka 6,7). Rosenkrantz i Guildenstern szpiegujący Hamleta na zlecenie króla Klaudiusza; Woltymand i Korneliusz, dwaj posłowie wysłani przez niego do Norwegii. Wg legendy przekazanej przez Galia Anonima, dwaj aniołowie odwiedzili Piasta, aby dokonać postrzyżyn jego syna Siemowita. Dwa to mało. „Prosim gorczycy dwa ziarna” (Dziady cz. II 106 Mickiewicza). „Ach, gdybyście mi podali choćby dwa pszenicy ziarka!” (jw. 234—5). Dwa to dużo. ,,Lepiej dwom być społem niż jednemu, bo mają pożytek ze swego towarzystwa” (Eklezjastes 4,9). „Nos duo lurba sumus” łac. ’my oboje tworzymy tłum’ (Metamorfozy 1,355 Owidiusza). Deukalion i Pyrra po potopie. ,,Nawet Herakles dwóm nic poradzi” (Fedon 89c Platona). Dwa liczbą złowieszczą, zawierającą pojęcie cienia, emblemat ujawniającego się antagonizmu, rywalizacji, wzajemnej nienawiści, przeciwstawności sprzecznej i nie do pogodzenia lub płodnej i uzupełniającej się. W Rzymie staroż. liczba poświęcona Plutonowi, bogu świata podziemnego, niepomyślna (święto 2. dnia 2. miesiąca). „Dwa na słońcach swych przeciwnych — Bogi” (Beniowski 5,572 Słowackiego). ,,Dwoistość istnienia, co świat cały targa (…): pęd ducha lecącego w świat lepszy. daleki, i ciężar ziemi, skrzydła co łamie w tym pędzie” (Faun śpiący 30,34—5 M. Konopnickiej). „Z tym największy jest ambaras, żeby dwoje chciało naraz” (Stefania 69—70 T. BoyaŻeleńskiego). W heraldyce: dwa lwy. dwa orlv. dwie Pogonie, dwie strzały itp. wzmacniają lub, przeciwnie, osłabiają wymowę symboliczną godła, ukazując jej wewnętrzne podziały. W okultyzmie: Duada (Para, związek dwóch). Kolor — pomarańczowy. W astrologii: gwiazdozbiór i znak zodiaku Byk, „planeta” Księżyc (rogi sierpa): charakter dyplomatyzujący, uprzejmy, pokojowy, giętki, skryty, nieśmiały, podstępny. Obosieczny miecz zob. Miecz. Para oczu — boska dwoistość, rodzice,. inteligencja i miłość, północ i południe, ósemka; w Egipcie staroż. Horus (światło) i Set (ciemność); (od wewnątrz:) harmonia, jedność, wizja. Dwie twarze na jednej głowie — oszustwo, skryte zło; atrybut Janusa, rz. boga bram, miast i początku. Dwie ryby zob. Ryba. Dwie kolumny zob. Kolumna. Dwa węże zob. Wąż.
